Boğaz spreyi ne işe yarar sorusu, özellikle kış aylarında eczanede sık duyduğumuz bir soru. Son aylarda "boğaz spreyi" aramalarının belirgin şekilde artması da bunu gösteriyor. Ancak raflardaki spreylerin hepsi aynı değildir: bir kısmı ilaçtır, bir kısmı tuzlu su ya da nemlendirici çözeltidir, bir kısmı ise bitkisel içerikli gıda takviyesidir. Bu yazıda boğaz spreylerinin türlerini, öksürükte neyi yapıp neyi yapamayacaklarını, doğru kullanım adımlarını ve dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
Boğaz Spreyi Ne İşe Yarar?
Boğaz spreyleri, içeriği doğrudan ağız ve boğaz bölgesine ulaştırmak için tasarlanmıştır. Genel olarak üç gruba ayrılabilir:
1. İlaç olan boğaz spreyleri
Lokal ağrı kesici, iltihap giderici ya da antiseptik etken madde içeren spreyler ilaç olarak ruhsatlıdır. Boğaz ağrısını hafifletmek için kullanılırlar. Bu ürünlerin kullanımı, yaş sınırları ve süresi konusunda eczacınıza veya doktorunuza danışmanız gerekir.
2. Tuzlu su ve nemlendirici spreyler
Deniz suyu ya da benzeri çözeltiler içerir. Boğazı nemlendirerek kuruluk hissini azaltmaya yardımcı olur.
3. Gıda takviyesi olan bitkisel spreyler
Propolis, bitki ekstreleri ve benzeri içerikler barındırabilir. Gıda takviyeleri ilaç değildir, hastalıkların önlenmesi veya tedavisi amacıyla kullanılmaz.
Boğaz Spreyi Öksürüğü Keser mi?
Dürüst cevap: Hayır, boğaz spreyi öksürüğün nedenini ortadan kaldırmaz. Öksürük bir belirtidir; altında soğuk algınlığı, geniz akıntısı, alerji, reflü, astım ya da sigara dumanı gibi farklı nedenler olabilir. Bu nedenleri Kuru Öksürük Neden Olur? yazımızda ayrıntılı anlattık.
Boğaz spreyleri ise boğazdaki gıcık, kuruluk ve tahriş hissini rahatlatmaya yönelik kullanılır. Öksürüğü tetikleyen şey boğazdaki gıcıksa, boğazın rahatlaması kişinin kendini daha iyi hissetmesine yardımcı olabilir; ancak bu, öksürüğün nedenini tedavi etmek anlamına gelmez.
Boğaz Spreyi Nasıl Kullanılır?
Her ürünün kullanım şekli farklıdır; önce mutlaka ürünün etiketini ve prospektüsünü okuyun. Genel olarak şu adımlar önerilir:
- Kullanmadan önce şişeyi çalkalayın (etikette belirtilmişse).
- İlk kullanımda pompayı birkaç kez havaya sıkarak hazırlayın.
- Ağzınızı açın, nefesinizi kısa süre tutun ve sprey ucunu boğazın arka kısmına yöneltin.
- Etikette belirtilen sayıda sıkım yapın.
- Etiket aksini söylemiyorsa, kullanımdan sonra kısa bir süre yeme ve içmeyi erteleyin.
- Sprey ucunu her kullanımdan sonra temizleyin ve ürünü başkalarıyla paylaşmayın.
Gıda takviyesi olan Esoxin Boğaz Spreyi'ni ürün sayfamızdan inceleyebilirsiniz. Ürün etiketine göre günde 3 kez 5'er sıkım kullanılır; etiketteki talimat ve uyarılara uyun.
Takviye edici gıdalar ilaç değildir, hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Dengeli ve çeşitli beslenmenin yerine geçmez.
Boğaz Spreyi Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Arı ürünleri alerjisi: Propolis içeren ürünler, arı ürünlerine, polene ya da balsam türü maddelere alerjisi olanlarda alerjik reaksiyona yol açabilir. Bu tür bir alerjiniz varsa propolisli ürünleri kullanmayın.
- Çocuklar: Bazı spreyler küçük çocuklarda kullanıma uygun değildir. Çocuğunuz için ürün seçmeden önce eczacınıza danışın.
- Gebelik ve emzirme: Bu dönemde herhangi bir sprey kullanmadan önce doktorunuza danışın.
- Birden fazla ürün: Aynı anda farklı spreyler, pastiller ve şuruplar kullanıyorsanız içerikleri eczacınıza gösterin.
- Süre: Şikâyetiniz birkaç gün içinde azalmıyorsa spreyle idare etmeye devam etmek yerine doktora gidin.
Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?
Aşağıdaki durumlarda boğaz spreyiyle beklemek yerine bir hekime başvurun:
- Öksürük 3 haftadan uzun sürüyorsa
- Kanlı balgam varsa
- Nefes darlığı, hırıltı veya göğüs ağrısı varsa
- Yüksek ateş varsa ya da ateş geçmiyorsa
- Açıklanamayan kilo kaybı varsa
- Yutkunmada belirgin zorluk, ağzı açamama, boyunda şişlik ya da salya akıtma varsa
- Boğaz ağrısı bir haftada geçmediyse
Sık Sorulan Sorular
Boğaz spreyi günde kaç kez kullanılır?
Kullanım sıklığı ürüne göre değişir. Her zaman ürünün etiketinde ya da prospektüsünde yazan sıklığa uyun; etikette yazandan fazla kullanmayın.
Boğaz spreyi ile pastil aynı şey mi?
İkisi de boğaz bölgesine yönelik kullanılır; sprey içeriği doğrudan boğaza ulaştırırken pastil ağızda yavaşça eriyerek etki eder. Hangisinin size uygun olduğunu içerik ve kullanım amacına göre eczacınızla konuşabilirsiniz.
Boğaz spreyi sonrası su içilir mi?
Birçok ürünün etiketinde, içeriğin bölgede kalabilmesi için kullanımdan sonra kısa süre yeme ve içmenin ertelenmesi önerilir. Kullandığınız ürünün etiketine bakın.
Boğaz spreyi bebeklerde kullanılır mı?
Bazı boğaz spreyleri küçük çocuklar ve bebekler için uygun değildir. Çocuklar için ürün seçimini mutlaka eczacınız veya doktorunuzla birlikte yapın.
Sonuç
Boğaz spreyleri; ilaç olanlar, nemlendirici spreyler ve gıda takviyesi olan bitkisel spreyler olarak farklı gruplara ayrılır. Hiçbiri öksürüğün nedenini ortadan kaldırmaz, ancak boğazdaki kuruluk ve gıcık hissini rahatlatmaya yönelik kullanılabilir. Doğru kullanım için etiketi okuyun, alerjiniz varsa içeriği kontrol edin ve 3 haftadan uzun süren öksürükte doktora başvurun.
Bu yazı, öksürük ve boğaz sağlığı serimizin üçüncü yazısıdır. Bir sonraki yazıda soğuk algınlığına bağlı öksürükte evde neler yapılabileceğini anlatacağız.
Kaynaklar
- NHS. Sore throat. nhs.uk
- NHS. Cough. nhs.uk
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Sore throat (acute): antimicrobial prescribing. NICE guideline NG84, 2018.
- de Groot AC. Propolis: a review of properties, applications, chemical composition, contact allergy, and other adverse effects. Dermatitis. 2013;24(6):263–282.
Yazar: Uzm. Ecz. Mertcan Yalçın
Yazar HakkındaUzm. Ecz. Mertcan Yalçın, dermokozmetik ve cilt bakımı alanlarında bilimsel temelli içerikler hazırlayan uzman eczacıdır. Yazılarında güncel literatürü esas alır, doğru ürün kullanımı ve bilinçli bakım konusunda anlaşılır bilgi aktarmayı hedefler.